Những giọt nước sau chót nơi 'chảo lửa' ninh thuận

“Mất bao lăm công sức mới múc đầy được một gánh nước. Chỉ cần văng vào ngoài một tẹo nước thôi cũng là mỗi tội rất nhiều với trời , với đất” , chị Phương thở ra một hơi dài vẻ khoan khoái nói với VnExpress sau khi vượt qua đoạn đường gian truân nhất để đem nước về nhà. Rồi Thâm trầm quẩy gánh trên vai , chị thận trọng bước từng bước trên con đường liên xã rác rưởi đang nóng ran vì nắng trưa. Đi tới trước ngược hướng lại với chị một cô bé chừng 8-9 tuổi gấp gấp bước , tay xách theo 2 thùng nước trống rỗng.
Đã vài tháng nay trời không một giọt mưa , con suối chảy cạnh xã Nhị Hà hết nước. Đáy trơ ra toàn cát với đá. Kéo theo là việc mất nguồn nước làm ra và sự giữ lại của nguồn nước sinh hoạt. Gia đình chị Phương và hơn 100 hộ dân nơi đây phải gánh chịu hậu quả dữ dội của tự nhiên. Đi hàng đầu là cái đói do thất bát. Tiếp đến là cái “khát” do thiếu nước. Anh Phạm Văn Trung , một người dân trong xã , buồn bã nói: “So với cái đói thì cái khát dữ dội hơn nhiều. Chẳng thể gieo trồng được thì có khả năng chuyển sang làm các nghề khác như chăn bò thuê , đi đốt than... Ví như không đủ ăn thì đã được huyện hỗ trợ 10 kg gạo/người. Còn khát thì phải giữ lại mọi thứ sinh hoạt có dính dấp tới nước. Ngay việc tắm rửa cũng thưa hơn , không còn như ngày trước". Địa ngục dân ở xã Nhị Hà nhiều ngày qua lấy quần áo bẩn sau một ngày đi đốt than về rũ mạnh rồi phơi ra gió thay cho giặt. Bởi nước chỉ được ưu tiên dùng cho những nhu cầu thực sự cần thiết. Phương châm “dùng nước đong” tồn tại ở mọi nhà , với chức vụ tính là chiếc ca cỡ chừng 1 lít. Ví như việc tắm chỉ chừng 20 ca , giặt quần áo 30 ca… .
Hiện nguồn nước sinh hoạt duy nhất của các hộ dân là từ con suối nước nóng , Lộ rõ ra khi lòng suối lớn cạn kiệt. Đây chỉ là một lèo nước nhỏ , phun ri rỉ làm nên một vũng rộng bằng cái mâm , đường kính khoảng 40 cm và sâu chừng 30 cm. Thời kì nước phun đầy một gánh nước mất khoảng 5-10 phút. Ở đây luôn có từ 7 đến 10 người xếp hàng chờ lấy nước.
Chị Nguyễn Thị Tường Thuỵ , một người dân Nhị Hà 2 , cho biết: “Nhu cầu dùng nước sinh hoạt của gia đình 4 người chúng ta đã giảm đến mức tối thiểu. Làng nhàng khoảng 30 lít nước/ngày/người. Thế nhưng , tôi đã phải huy động Thay phiên 2 đứa con xếp hàng cả ngày mới đủ dùng”. Khoảng cánh từ nhà chị Phương đến chỗ lấy nước chỉ chừng 200 m và việc quay lại lấy thêm một lần nước không khó. Nhưng chị vẫn Thao túng mức nước sinh hoạt hằng ngày. Chị nói: “Tôi không ngại nắng , không ngại mất thời kì đợi chờ lấy nước , nhưng những thiếu thốn do hạn hán kéo dài đã cho tôi bài học là phải quý nước như vàng trắng. Càng ngày bài học này càng hằn sâu vào ý thức".

.
Theo ông Bùi Văn Định , Phó giám đốc công ti cấp nước và vệ sinh môi trường nông thôn ninh thuận , địa tầng của lĩnh vực các xã Nhị Hà 1 , 2 và 3 rất đặc biệt. Trật tự theo từng con số của tên xã , độ cao của các xã tăng dần và lớp đá cuội , đá tảng ở tầng địa chất cũng dày thêm. Ví như ở xã Nhị Hà 2 độ dày của những lớp đá lên tới 30 m. Bởi vậy , khoan giếng thủ công để lấy nước là điều chẳng thể thực hành được mà phải có máy khoan công nghiệp trợ giúp. “Chính vì điều này mà người dân ở đây chẳng thể khai khẩn được nguồn nước ngầm , trong khi UBND huyện đã có chủ trương xứng đáng được đề nghị hoặc đề xuất , hỗ trợ kinh phí khoan giếng” , ông cho biết.
Ông Định cho biết thêm , trước đây lĩnh vực Nhị Hà “ăn nước” từ hồ Tân Giang. Nhưng đến nay hồ này đã cạn kiệt. Để có nước cho người dân sinh hoạt hiện chỉ mong đợi vào nguồn nước ngầm. “Việc khó khai khẩn nguồn nước ngầm đã làm cho lĩnh vực này trở nên đáy của chảo lửa Ninh Phước” , ông Định nói.
Tuấn Dũng từ ninh thuan.
 .

Sẵn sàng xây dựng nhà máy điện hạt nhân ninh thuan

Toàn cảnh lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Ảnh: Nguyên Thảo. Phóng thích mặt bằng , xây dựng hạ lóng Ông Nguyễn Mạnh Hùng , Phó giám đốc BQL dự án Điện hạt nhân dịp ninh thuận cho biết , dự kiến năm 2014 sẽ khởi công xây dựng hạ tầng phục vụ người ốm việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân ninh thuan 1 , 2. Thời khắc khởi công chính thức nhà máy nước phụ thuộc quyết định của Thủ tướng. Trong giai đoạn 1 sẽ tiến hành làm lò số 1 , lò số 2 với công suất 1.000-1.200KW. “Đấu nối với hệ thống giao thông lưới điện quốc gia có 6 tuyến 500KV , 1 tuyến đi Vĩnh Tân , 2 mặt đi về Bình Phước , 1 mặt nối với nhà máy ninh thuận 2 ở phía bắc , 1 mặt xơ cua để đấu nối với một số thủy điện Đơn Dương , Bắc Ái sinh ra dòng điện lên lưới” , ông Hùng cho biết. Theo ông Hùng , diện tích sử dụng cho công trình sẽ ít hơn so với request đưa ra trong giai đoạn quy hoạch. Về công tác phóng thích mặt bằng , tỉnh đang tham vấn , kiểm tra , kiểm kê khu tái định cư phía bắc cho khoảng 300 hộ gia đình , xây dựng hạ tầng cấp nước… Hiện ở nước ta đang vận hành lò phản ứng nghiên cứu tại Đà Lạt với công suất 0 , 5 MW , và đang để sẵn dự án xây dựng lò 1 , 5 MW. Lò phản ứng nghiên cứu này đã đưa ra những phân tích kích hoạt , làm ra đồng vị , pha tạp vật liệu bán dẫn , nghiên cứu hiệu ứng sai hỏng và vững bền bức xạ; nghiên cứu thiết kế lò phản ứng và nhiên liệu hạt nhân; sử dụng chùm nơtron ngoài lò; phát triển nguồn sức người vận hành nhà máy. Phóng xạ ở mức cho phép Theo PGS.TS Nguyễn Nhị Điền , Viện phó Viện nghiên cứu hạt nhân Việt Nam , lo âu phổ thông nhất của người dân ninh thuan là về mức độ phóng xạ và không có các mối nguy hiểm hoặc rủi ro điện hạt nhân. Ông Điền tự tin tuyên bố , mức độ phóng xạ trong và ngoài nhà máy điện hạt nhân sẽ ở mức độ cho phép. “Có khoảng trên 15 đoàn đến thăm quan nhà máy điện hạt nhân , hồ hết người dân đều lo âu về không có các mối nguy hiểm hoặc rủi ro điện hạt nhân , có tác động đến một điều gì đó đến sức khỏe và môi trường sống. Sau khi nghe giảng giải , họ đã hiểu vấn đề nhiều hơn , thậm chí có người còn mong muốn xin chính quyền ninh thuận không bắt họ chuyển di sang khu tái định cư” , ông Điền nói. Bây giờ trên thế giới có 32 nước có nhà máy ĐHN với 435 tổ máy đang vận hành , 66 tổ đang xây dựng và 162 đã có kế hoạch xây dựng. Tổng điện hạt nhân khoảng 372.000 MWe , chiếm 13% lượng điện thế giới. Các nước có nhiều tổ máy điện hạt nhân gồm: Hoa Kỳ ( 100 ) , Pháp ( 58 ) , Nhật Bản ( 50 ) , Nga ( 33 ) , Hàn Quốc ( 23 ) , Trung Quốc , Ấn Độ ( 20 ) , Canada ( 19 ) , Anh ( 16 ) , Ukraine ( 15 ) , Đức ( 9 )… Theo phân tích của ông Nguyễn Nhị Điền , môi trường luôn tồn tại 2 loại phóng xạ là phóng xạ tự nhiên và phóng xạ nhân tạo. Bây giờ , tất cả mọi người đều đang chịu phóng xạ tự nhiên , càng ở trên cao càng phải chịu mức phóng xạ nhiều hơn , phóng xạ tự nhiên chiếm khoảng 82%. Trong khi đó , phóng xạ nhân tạo được sinh ra từ các sự cố hạt nhân vẫn tồn dư nhiều năm nay , chiếm khoảng 18%. Ông Điền cho biết , 10 năm trước đã có những khảo sát phóng xạ đất đá , nước biển cho đến những sinh vật , thủy hải sản như tôm , cá ở ninh thuan. “Bằng những dự liệu đã thu nhặt được , nếu ai cần được chứng minh về việc hoạt động của nhà máy điện hạt nhân tác động đến môi trường hay không , chúng ta sẽ chứng minh. Sự quan hoài môi trường đất đá ở ninh thuận , phóng xạ ở ninh thuan là sự quan hoài của cộng đồng. Chúng ta phải có bổn phận bảo vệ cộng đồng” , ông Điền nhấn mạnh. Ông Nguyễn Nhị Điền tự tin tuyên bố thêm: “Một sự cố hạt nhân mang tính quốc tế nên sự quan hoài không có các mối nguy hiểm hoặc rủi ro không chỉ liên tưởng đến một tỉnh , một quốc gia mà liên tưởng đến toàn thế giới”. Ông Điền cho biết , vấn đề nhân sự hoạt động nhà máy điện hạt nhân không chỉ là người rất hiểu biết về điện hạt nhân mà còn ở nhiều chuye khác như cơ khí , hóa học , công nghệ báo cáo đặc biệt là điện , tự động hóa. “Việc đào tạo phải kết hợp đào tạo trong nước và ngoài nước bằng các hình thức đào tạo ngắn hạn và dài hạn. Ở trong nước , đào tạo ngắn hạn để có kỹ thuật ban sơ sau thời gian ấy , gửi đi các nước khác. Đây là sự đào tạo tổng hợp từ nhiều ngành , nhiều trường khác nhau” , ông Điền nói. Về vấn đề không có các mối nguy hiểm hoặc rủi ro ĐHN , theo ông Điền có nhiều nhân tố như nhân tố công nghệ phải chọn công nghệ tốt , việc xây dựng phải không có các mối nguy hiểm hoặc rủi ro , quản lý phải có khung pháp lý phải đầy đủ , cơ sở xây dựng quy trình quy phạm để đáp ứng khung pháp lý , phải có quy trình riêng để khi vận hành thực hành nghiêm túc quy trình quy phạm. Như vậy công nghệ , pháp lý , con người phải được hết hợp với nhau. Ví như phục tòng nghiêm ngặt quy trình về không có các mối nguy hiểm hoặc rủi ro bức xạ , làm việc trong các cơ sở hạt nhân là đảm bảo không có các mối nguy hiểm hoặc rủi ro sức khỏe. Công chức chịu liều cao nhất trong một năm ( 1 mSv ) còn thấp hơn liều của một lần chụp bằng CT vùng ngực là 1 , 5 mSV , ông Điền cho biết. NGUYÊN thảo . Toàn cảnh lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Ảnh: Nguyên Thảo. Bây giờ trên thế giới có 32 nước có nhà máy ĐHN với 435 tổ máy đang vận hành , 66 tổ đang xây dựng và 162 đã có kế hoạch xây dựng. Tổng điện hạt nhân khoảng 372.000 MWe , chiếm 13% lượng điện thế giới. Các nước có nhiều tổ máy điện hạt nhân gồm: Hoa Kỳ ( 100 ) , Pháp ( 58 ) , Nhật Bản ( 50 ) , Nga ( 33 ) , Hàn Quốc ( 23 ) , Trung Quốc , Ấn Độ ( 20 ) , Canada ( 19 ) , Anh ( 16 ) , Ukraine ( 15 ) , Đức ( 9 )… . đi sè sẽ .

Thu giữ máy định vị nhưng không lập biên bản

Thẩm tra hai tàu cá BTh-96549TS và BTh-96548TS , đội phát hiện hai tàu này không mang theo giấy tờ. Chủ tàu cá BTh-96549TS là Phan Đình Tha bức xúc: “Đội tàu cá La Gi vào neo đậu tại kè cảng cá để tránh cơn bão số 3 cùng tiếp chất đốt , thức ăn. Do khu vực ấn độ dương này không có biển báo cấm neo đậu nên chúng tôi không biết. Việc này nếu có gì sai thì đội kiểm ngư nhắc hoặc hướng dẫn chúng tôi neo đậu chỗ khác. Đằng này họ khiêu kích để thẩm tra hết thảy Chia của cải trên tàu. Họ yêu cầu xuất trình giấy tờ tàu nhưng chúng tôi không mang giấy tờ theo vì lỡ đắm tàu thì mất luôn giấy tờ. Đội kiểm ngư đòi phạt 10 triệu đồng , trưng thu ngư lưới cụ. Chúng tôi nằn nì mãi thì họ buộc chúng tôi tháo định vị đưa cho họ. Họ lấy đi nhưng không làm giấy biên nhận nào đưa cho chúng tôi”. Theo ông Tha , việc đội kiểm ngư thu giữ máy định vị nhưng chăng khứng lập biên bản , rồi hẹn gặp ở nơi nào đó là việc làm nhũng nhiễu , vòi vĩnh. Các đội tàu cá các tỉnh có vào tỉnh ninh thuan sẽ tạo giao thương có lợi cho tỉnh. Nếu tái diễn tình trạng này thì có tàu cá nào ngoài tỉnh dám vào cảng. Chủ tàu cá BTh-96549TS Phan Đình Tha ( Bình Thuận ) tại cảng cá Ninh Chữ. Ảnh: M.TRÂN trao đổi với PV , ông Giang , đại diện đội kiểm ngư này , cho biết do các tàu cá này neo đậu vướng luồng lạch nên đội mới thẩm tra. Sau đó phát hiện hai tàu này không mang theo giấy tờ tàu nên buộc phải tạm giữ máy định vị để họ mang giấy tờ đến. Đội không muốn lập biên bản vi phạm , nếu có lập thì bà con phải nộp phạt nên đội chỉ muốn giữ máy định vị để hẹn nơi nào đó cho bà con tàu cá nộp giấy tờ... Theo ông Đặng Văn Tín , Chi cục phó Chi cục khai thác và canh giữ nguồn lợi thủy sản tỉnh ninh thuận , việc sắp xếp , nhắc các tàu cá neo đậu đúng nơi quy định là thuộc thẩm quyền của Ban Quản lý cảng cá Ninh Chữ chứ không phải đội kiểm ngư. Lãnh đạo lực lượng kiểm ngư tỉnh ninh thuận cho biết sẽ thẩm tra thẩm quyền , quy trình sự vụ của Đội Kiểm ngư huyện Ninh Hải. MINH TRÂN .

ninh thuận gọi vốn đầu tư vào 50 đề án

Thưa ông , Quy hoạch Tổng thể kinh tế - xã hội tỉnh ninh thuan mới được phê duyệt có làm thay đổi những dự án đã có hay không? Tỉnh sẽ xử lí các dự án này thế nào để đảm bảo lợi quyền của nhà đầu tư? quan điểm chung của UBND tỉnh ninh thuan là cần phát huy tối đa nguồn lực , đồng thời tranh thủ ngoại lực trong kêu gọi đầu tư phát triển , nhất là trong bối cảnh bây giờ là kiềm chế tình cảm lạm phát là ưu tiên số 1. Chính vì vậy , ngay sau khi Quy hoạch Tổng thểphát triển kinh tế - xã hội tỉnh ninh thuan đến năm 2020 , tầm nhìn đến năm 2030 ( Quy hoạch ) do Tập đoàn Monitor ( Mỹ ) và Arup ( Vương quốc Anh ) thực hành được phê duyệt , việc soát lại tuốt các dự án hiện có đã được thực hành. Nguyên tắc là những dự án đã có sẽ được bổ sung , cập nhật , sắp xếp về quy mô , chuye cho ăn nhập với quy hoạch , tránh việc phải loại bỏ dự án. Đồng thời , các dự án mới cũng được xây dựng để kêu gọi đầu tư. Theo kế hoạch , tại hội nghị công báo Quy hoạch ( tổ chức ngày 10/12 tới ) , danh mục 50 dự án kêu gọi đầu tư của tỉnh ninh thuận cũng sẽ được công báo. 50 dự án này thuộc những chuye nào , thưa ông? Danh mục dự án được xây dựng trên 6 trụ cột mà Quy hoạch đã rõ ràng cho hướng phát triển của ninh thuận . Đó là năng lượng sạch ( xây dựng ninh thuận là trọng tâm năng lượng sạch của cả nước , trọng tâm là hai dự án điện hạt nhân , tiềm năng về nắng , gió ăn nhập với phát triển điện mặt trời , điện gió ); phát triển nông nghiệp sạch , ứng dụng khoa học , công nghệ cao , phát huy lợi thế đặc thù trong phát triển cây công nghiệp như nho , thuốc lá , cây bông vải , nuôi cừu xứ nóng…; tập trung thu hút công nghiệp phụ trợ cho các dự án điện gió , mặt trời , các dự án công nghiệp đang mời gọi; du lịch kết hợp với lịch nghỉ dưỡng , văn hóa , sinh thái; giáo dục đào tạo và bất động sản. Nhưng khó có sự phát triển đồng đều ở cả 6 trụ cột nếu không lựa chọn ưu tiên... Phải nói đến lợi thế lớn nhất của ninh thuận bây giờ chính là quy hoạch tổng thể được xây dựng đồng bộ và chuyên nghiệp. Điều này sẽ tạo nên sự phát triển một cách tổng thể trên các chuye mà tỉnh rõ ràng. Thế nhưng , nếu nói về ưu tiên , có xác xuất nói hai chuye được coi là nền tảng để thúc đẩy các dự án khác là nguồn sức người và hạ tầng. Chúng ta rõ ràng các dự án đào tạo sẽ hướng tới cung cấp nguồn sức người cho dự án điện hạt nhân , năng lượng sạch… hay như các dự án bất động sản trước tiên cũng để đảm bảo cuộc sống cho cán bộ , công nhân làm việc tại các nhà máy này. Chính vì vậy , các kế hoạch thúc đẩy đầu tư cũng sẽ theo hướng lựa chọn các nhà đầu tư có năng lực trong các chuye này để tiến hành thương thuyết. ninh thuan nằm trong tam giác du lịch , giữa Khánh Hòa , Bình Thuận và Lâm Đồng , trong khi nhiều dự án ở các tỉnh này đang có dấu hiệu quá tải , có xác xuất sẽ tác động tới kế hoạch phát triển du lịch của ninh thuận ? ninh thuan đi tiêu trong phát triển du lịch có xác xuất là một lợi thế. Nếu tuyến ven biển dài 116 km mà chúng ta đang đầu tư , dự kiến sẽ hoàn thành trước năm 2013 sẽ mở ra thời cơ lớn cho các dự án bất động sản du lịch quy mô lớn. ninh thuận sẽ không lặp lại tình trạng băm nhỏ đất hay chia lô mặt biển , mà sẽ khai khẩn lợi thế địa hình núi thò ra mặt biển để phát triển du lịch mạo hiểm , đua thuyền , lướt ván hay du lịch kết hợp thưởng thức rượu vang ninh thuận… chúng ta cũng sẽ khai khẩn tính kết liên vùng khi kết hợp với Khánh Hòa , Lâm Đồng request Chính phủ đầu tư sớm tuyến cao tốc Nha Trang - ninh thuan , tuyến sắt Đà Lạt - ninh thuận. Cũng phải nói thêm là việc sử dụng các tập đoàn lớn để xây dựng quy hoạch cũng tạo hoàn cảnh để ninh thuan được các nhà đầu tư biết tới khi Tập đoàn Monitor và Arup trong khi xây dựng quy hoạch cũng đã kết hợp chào gọi các nhà đầu tư trên thế giới. Trong 9 tháng đầu năm 2011 , chúng ta đã tiếp 190 tập đoàn lớn vào nghiên cứu thời cơ đầu tư từ bản quy hoạch này.